22.11
Βίντεο

«Ρυθμός του κόσμου. Σπουδή πρώτη» του Μάριου Χατζηπροκοπίου

18:30

ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ:
Μάριος Χατζηπροκοπίου: έρευνα, διασκευή, φωνή, ηχητικό μοντάζ, Bασιλεία Guilloteau: φωνή, ηχητικό μοντάζ, σύνθεση/επεξεργασία ήχου. Στο τραγούδι “Χαμένη Χαρά” (μουσική  Βασίλη Δέλλιου, στίχοι Γεωργίου Βιζυηνού), ακούγονται, σε πρώτη ηχογράφηση, οι Σταματία Γεροθανάση (φωνή) και Θανάσης Τρικούπης (πιάνο). H εικόνα που συνοδεύει τον ήχο είναι το οικογενειακό πορτρέτο των Schreber, φιλοτεχνημένο το 1851 από τον August Richter. Στο κέντρο, κρατώντας βιβλίο στο χέρι, ανάμεσα στον πατέρα, τη μητέρα, τον αδελφό και τις δύο του αδελφές, βρίσκεται ο Daniel Paul Schreber.

Προτεινόμενη ακρόαση: με ακουστικά.

ΟΡΓΑΝΩΣΗ:
ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΙΔΡΥΜΑ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

Ίσως η πιο έντονη τάση στην παράνοια είναι να κυριεύεται ολοκληρωτικά ο κόσμος από λέξεις, σαν η γλώσσα να ήταν μια γροθιά και ο κόσμος να βρισκόταν μέσα της. Μια γροθιά που δεν ανοίγει ποτέ ξανά. Πώς όμως έρχεται και σφίγγει; (Canetti 1960: 448, μετάφραση: Μάριος Χατζηπροκοπίου).

Πρώτη σπουδή στα «Απομνημονεύματα» του δρος Daniel Paul Schreber (1903), κείμενο βάσει του οποίου ο Canetti διατυπώνει τις παραπάνω σκέψεις λίγο πριν από τον επίλογο του «Μάζα και Εξουσία», το ηχητικό ποίημα που παρουσιάζεται εδώ συνιστά ελεύθερη αναπροσαρμογή θραυσμάτων από τα κεφάλαια 14 και 16. Τέως πρόεδρος δικαστηρίου εφετών, έγκλειστος σε ψυχιατρική κλινική, ο δρ Schreber εκθέτει με ακρίβεια το παρανοϊκό σύστημά του: η συντέλεια πλησιάζει, ο ίδιος είναι ο τελευταίος άνθρωπος εν ζωή και ο μοναδικός που μπορεί να σώσει το είδος – αρκεί να μεταμορφωθεί σε γυναίκα και, γονιμοποιημένος από θεϊκές ακτίνες, να κυοφορήσει το νέο ανθρώπινο ον. Ταυτόχρονα, περιγράφει λεπτομερώς το σωματικό και νοητικό μαρτύριο που περνά. Το ποίημα ιχνηλατεί το ηχητικό σύμπαν του νοητικού αυτού μαρτυρίου: αλλότριες φωνές που σφυροκοπάν αδιάκοπα τον πάσχοντα, μονότονα διαρκή μουρμουρητά, φράσεις που εγκαταλείπονται ανολοκλήρωτες και που εξαναγκάζεται να συμπληρώσει, λέξεις που επιβραδύνονται απειλητικά, χάνοντας κάθε νόημα. Η γλώσσα γίνεται μηχανή βασανιστηρίου. Και η αντίσταση δεν μπορεί να υπάρξει παρά μέσα από λέξεις.

ΣΧΕΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ

21/11
17:45
Συζήτηση
«Μετεβλήθη εντός μου και ο ρυθμός του κόσμου»: Το παράλογο και το μαγικό ως αληθές, μέσα από τη Λογοτεχνική Performance
Συνομιλούν: Κώστας Γεμενετζής, Άντζελα Δημητρακάκη, Θωμάς Συμεωνίδης, Παυλίνα Μάρβιν
21/11
18:30
Βίντεο
«Η ιστορία της Γης σε 10 λεπτά» του Κωνσταντίνου Παπαγεωργίου
25/11
18:30
Βίντεο
«Αναπεπταμένη. Ένα ερώτημα προς τη Βιρτζίνια Γουλφ» του Παναγιώτη Ιωαννίδη
26/11
18:30
Βίντεο
«Μια τρίχα κόκκινη σαν το αίμα» της Αγνής Στρουμπούλη
27/11
18:30
Βίντεο
«Πλαγκτόν (παπάκι)» του Βασίλη Αμανατίδη